Giáo viên là nghề sang trọng
Hà Nguyễn, Businessman 360 JSC Chungta.com
 
  04:40` PM - Thứ ba, 05/05/2009
Một lần tình cờ đọc “Chuyện không có trong sự thật” của nhà văn Nguyễn Quang Lập, đằng sau những riết róng về bi kịch bản năng giới tính trong câu chuyện, tôi cứ mãi bị ám ảnh bởi một câu nói của nhân vật nữ chính – người chị - một nhà giáo mẫu mực:
Chị ngã vào vai tôi thì thầm: “Em khuyên chị kiếm lấy một tình vờ phải không? Chị không làm thế được...”- “ Chị yêu anh quá phải không?”-“ Ừ, yêu muốn chết đi được. Với lại... chị nhỡ sắm vai sang trọng mất rồi”. Chị ôm tôi nấc lên. Tôi ngậm ngùi đưa chị về nhà, không nói một lời.
Hóa ra, nghề giáo, nhất là những nhà giáo mẫu mực, đều là những người sang-trọng cả.
Cũng đúng thôi, bởi dân tộc Việt Nam vốn có truyền thống “Tôn sư trọng đạo”. Bước vào lớp học, các em học sinh mỗi khi nhìn lên bảng, nếu ko bắt gặp khẩu hiệu trên, thì cũng lại là “Nhất tự vi sư, bán tự vi sư”, “Kính thầy, yêu bạn”… Ra ngoài xã hội, phụ huynh và các cá nhân, đoàn thể lại càng thấm nhuần, nghề giáo là “nghề cao quý nhất trong các nghề cao quý”.
Bất giác, tôi nhớ lại những người thầy, người cô trong cuộc đời đi học của mình, xem họ có sang trọng không nhỉ?
Cô giáo lớp Một lớn tuổi, người thấp, đậm, không đẹp, bàn tay phải bị tật. Cô sống một mình, không chồng không con, trong căn nhà nhỏ ở đầu ngõ nhà tôi. Hàng xóm quen miệng gọi cô Minh khoèo. Trong trí nhớ của tôi, cô viết chữ rất đẹp, bằng tay phải.
Cô giáo lớp Hai cũng lớn tuổi nhưng có gương mặt đẹp, giọng nói giòn giã, người cao lớn. Cô bỏ chồng, một mình nuôi hai anh con trai học đại học. Đôi lần, cô chở tôi về tận nhà trên chiếc xe đạp cũ cũ, vì tôi không có ai đưa đón.
Cô giáo dạy lớp Bốn và Năm thì rất trẻ, người nhỏ xíu, so với chúng tôi chẳng khác gì chị em. Chúng tôi có giải Quốc gia, cô nước mắt giàn giụa giữa sân trường, chúng tôi cười ngơ ngác, vui thế cô còn khóc gì, hay là giải chưa cao nhỉ?! Rồi cô đi lấy chồng, ra nước ngoài. Về nước với cậu con trai đang bập bõm học tiếng mẹ đẻ, cô vừa là thày dạy tiếng Việt, vừa là học trò môn tiếng Anh của chính con trai mình.
Lên lớp Mười, lần đầu tiên tôi học một lớp do thầy giáo làm chủ nhiệm. Thầy ngoài 50 tuổi nhưng chưa/không lấy vợ, ăn cơm bụi, sống một mình trong căn phòng hẹp chưa tới 15m2 trong khu tập thể giáo viên. Chúng tôi có thể lên nhà bất cứ lúc nào, nói bất cứ chuyện gì mình bức xúc hoặc đơn giản chỉ là tán gẫu với thầy, và thường gặp thầy trong tình trạng quần đùi, áo may ô. Ba thứ quý giá nhất trong nhà thầy là sách, rượu, và bản thân thầy. Ngày sinh nhật thầy, các cô gái dịu dàng và duyên dáng lớp tôi chúc mừng thầy với một hộp đầy khoai và sắn, một cây chổi đót quét nhà được trang trí cẩn thận thay cho cái chổi đã cùn vẹt. Đổi lại, thầy mời chúng tôi các loại trà mà thầy mới mua hoặc được tặng.
Tôi về Hải Dương thực tập Sư phạm, thầy giáo hướng dẫn có hai ao cá thênh thang sau nhà. Thầy nuôi gia đình bằng tiền làm kinh tế từ hai cái ao cá. Tiền dạy học chỉ đủ để phục vụ cho đam mê nghề nghiệp của thầy: theo đuổi văn chương và trợ giúp học trò. Đến thăm thì thấy thầy vừa từ ao cá đi lên, bùn đất lấm lem, trông giống một bác nông dân khắc khổ hơn là một ông tổ trưởng tổ văn vẫn hay giảng những lời bay bổng, thiết tha.
Cho đến giờ, tôi vẫn không hề thấy thầy cô mình là những người sang trọng. Hoặc giả, họ đã không sắm-vai-sang-trọng. Nhưng tôi đã lớn lên, đã trót nặng lòng với nghề giáo vì những người-không-sang-trọng ấy.
Song, quả là tôi đã gặp không ít giáo viên sang-trọng lắm.
Thầy giáo dạy Hóa cấp 2 nổi tiếng khắp trường về khoản hào hoa phong nhã. Lên lớp, thầy ung dung xỏ hai tay vào túi quần, đứng nói thao thao bất tuyệt về những điều rất đỗi cao siêu rùng rợn. Lần đầu tiên thầy rút tay khỏi túi, chúng tôi cứ ngỡ sẽ được cho xem một cẩm nang Hóa học gì đó. Không, chỉ đơn giản là một mẩu phấn. Miệng đọc, tay viết